गणित खेळांतून — ७ उपक्रम

खालील उपक्रम मी इयत्ता २–४ मध्ये वापरले. प्रत्येक १०–१५ मिनिटांत बसतो.

1. दगड मोजणी: बेरीज-वजाबाकी प्रत्यक्ष वस्तूंवर.
2. बाजार नाटक: नाणे/कागदी नोट्सने व्यवहार.
3. मापन दोर: वर्ग/पायरी मोजणे.
4. आकार शोध: अंगणातील गोल-चौकोन.
5. टेबल गाणी: तालाने पढणे.
6. जोडीने कोडे: एक प्रश्न, दोघे उत्तर.
7. गणित डायरी: रोज एक घरगुती उदाहरण.

उपक्रमानंतर २ तोंडी प्रश्न विचारा — मजा आणि शिकणे दोन्ही राहते.

प्रत्यक्ष अंमलबजावणी — 3 आठवड्यांचे चित्र

पहिल्या आठवड्यात संकोच व गोंधळ होता. दुसऱ्या आठवड्यात नियम स्थिरावले. तिसऱ्या आठवड्यापासून विद्यार्थी सहभाग स्पष्ट दिसू लागला. प्रिया मोरे यांनी शेजारील शाळेतही काही कल्पना घेऊन पाहिल्या.

काय आव्हाने आली?

• वेळेची मर्यादा व अभ्यासक्रम पूर्णतेची धावपळ
• साहित्य/इंटरनेट/वीज यांसारख्या स्थानिक अडचणी
• काही पालकांचा संशय — “नवे प्रयोग म्हणजे अभ्यास कमी?”
• नोंदी ठेवण्याची अतिरिक्त मेहनत

या अडचणी नाकारल्या नाहीत, तर छोट्या समाधानात सोडवल्या: आठवड्यातून ठराविक तास, आधीच तयार साहित्य, आणि पालक बैठकीत प्रात्यक्षिक.

तुम्ही उद्यापासून काय करू शकता?

1. फक्त एक कल्पना निवडा — सगळे एकदम नको.
2. दोन दिवस सराव करा व छोटी नोंद ठेवा.
3. सहकाऱ्याला दाखवा — एकट्याने टिकत नाही.
4. यश/अपयश येथे प्रतिक्रियांत लिहा.

शेवटी एक विनंती: हा लेख “वाचा आणि विसरा” असा नसावा. वर्गात उतरा. जिल्हा परिषद शाळांची ताकद शिक्षकांच्या देवाणघेवाणीत आहे.